Sanrım hayatında mantar görmemiş kimse yoktur. Hele ki doğayla iç içe olup, kendini doğada bulan bir kişi onlarca mantar çeşidi görmüştür. Öncelikle mantar nedir sorusuna cevap verelim.

Mantar Nedir?

Latince de Fungi olarak adlandırılan mantar, tek hücreli veya çok hücretli olabilir. Mantarları sınıflandırmadan önce birkaç önemli bilgi verelim. Mantarlar, hayvanlar ile bitkiler arasında yer alan canlılar olarak kabul edilir. Hayvanlar gibi hareket etmezler fakat aynı zamanda bitkiler gibi de klorofil taşımazlar. Hareket edememesi, sporla çoğalmaları gibi etkenler nedeniyle bitki olarak kabul edilirken, klorofil içermemeleri, yaprak, kök gibi kısımlarının bulunmayışı nedeniyle de bitkilerden farklılık gösterirler ve hayvan olarak kabul edilebilir.

Mantarlar genel olarak üç gruba ayrılır ama biz en çok şapkalı mantarları biliriz. Genel olarak yediğimiz mantarlar şapkalı mantarlardır. Mantarların zehirli ve zehirsiz çeşitleri vardır.

Peki yenebilen mantar ile yenemeyen mantar türlerini nasıl ayırt ederiz? Yani zehirli mantar çeşitleri nasıl ayırt edilir?

Bölgelere Göre Yetişen ve Yenebilen Mantar Türleri

Mantarlar lezzetli olmasının yanı sıra oldukça da tehlikelidir. Çünkü yenebilen mantarlar zehirli mantarlara benzemeleri nedeniyle bu konuda bilgili olmak gerekmektedir. Bildiğiniz bir yenilebilir mantara benzeyen zehirli bir mantar olabileceğini de unutmayın. Ülkemizde bölgelere göre yetişen ve yenilebilen mantar türlerini sıralayalım.

Kanlıca Mantarı

En sevdiğim mantarı en başa yazdım. Genellikle Batı Karadeniz Bölgesi dağlarında, kırlarında, tarlalarında yetişir ve bölge halkı tarafından belki de kırmızı et ile aynı kefeye konabilecek yegane yiyecektir. Kanlıca mantarı, ilk çıktığı dönemde sevenleri tarafından 60 – 70 lira gibi fiyatlara da alıcı bulmaktadır. Birçok çeşidi vardır. Karaçam, sarıçam gibi. Genelde çam, meşe gibi ağaçların yakınında bulunur.

Doğaya gidip kamp yapanlar, uzun süreli doğada konaklayanlar için oldukça önemli bir yiyecektir. Bulması da oldukça kolaydır. Bir mantar bulduğunuz zaman eğer şanslıysanız kovanızı aynı bölgede doldurabilirsiniz. Aynı zamanda da eğer kökünü bırakıp bıçak düzgün bir şekilde keserseniz birkaç gün sonra aynı bölgede yine mantar bulabilirsiniz. Oldukça leziz bir mantardır.

Yukarıda saydığımız tehlike bu mantar için geçerlidir. Yalancı Kanlıca adı verilen zehirli bir türü vardır. Birebir kopyasıdır. Ayırt edebilmek için tecrübeli olmanız gerekir. Fakat çok basit bir yöntemi vardır. Yenebilen Kanlıca’nın şapkasının alt kısmı turuncuya çalan bir renktedir. Oysa ki Yalancı Kanlıca’nın şapkasının alt kısmı beyazımsıdır. Yani ayırt edebilmenin tek yolu budur.

Ayı Mantarı

Pek tercih etmesem de Ayı Mantarı yenilebilir bir mantar türüdür. Halk arasında “çörek mantarı” veya “bolet mantarı” olarak da bilinmektedir. Etli bir mantardır. Oldukça büyük boylara ulaşabilmektedir. Karadeniz Bölgesi çevresinde sıklıkla bulunmaktadır. Çam, meşe, kayın gibi ağaçların yakınında yetişmektedir. Haziran ve Kasım ayları arasında bolca bulunurken, kökünü bırakarak aldığınız bir ayı mantarı 8 saat içerisinde tekrar yetişebilir.

Cincile Mantarı

Yaz mevsiminde Batı Karadeniz Bölgesi civarında sıklıkla bulunabilecek bir mantar olan Cincile Mantarı, oldukça leziz bir mantardır. Küçük yapılıdır. Eğer kökünden bükülerek kökü toprakta bırakılarak toplanırsa kısa sürede yeniden yetişmesi sağlanır. Sotesi, makarna sosu yapılmaktadır. Ayrıca bir kampçı ızgarasını yaparak açlığını giderebilir.

Karakız Mantarı

Yenilebilir mantar türlerinden olan Karakız Mantarı, çam ormanlarında sıklıkla rastlayabileceğiniz bir mantar türüdür. Diğer mantarların azaldığı dönemlerde daha fazla bulunur. Batı Karadeniz Bölgesi ve çevresinde bulunan bu mantar bölgede Karaböcü Mantarı olarak da bilinir.

Kampçılar tarafından ızgarası yapılarak yenebilecek bir mantar türüdür.

Bu listeye belki birkaç mantar daha eklenebilir. Fakat bazı mantarlar içerisinde barındırdığı maddeler gereği alerjik olabilmektedir. Bu nedenle listeyi biraz dar tutmamızın faydası olabilir diye düşünüyorum.

Doğada kamp yapıyorsunuz. Uzun süre doğada kalacaksınız ve yeterli yiyeceğiniz yok. Mantar size günü kurtarmanız için olanak verebilir. Bu satırları yazarken bile ağzım sulandı ama Kanlıca Mantarı, eğer tereyağınız var ise mutlaka denemelisiniz. Aynı şekilde ızgara olarak da yapabilirsiniz.

2 YORUMLAR

  1. Kanlıca Mantarından köyde yemiştim böyle bir lezzet yok gerçekten çok lezzetliydi çok hoşuma gitmişti yedikçe yiyesi geliyor insanın 🙂 Ama yinede çok iyi bilgi edinilmeden doğada bulunan her mantarın yenme tarafında değilim 🙂

CEVAP VER

Lütfen Yorumunuzu Giriniz
Lütfen isminizi giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.